guzelsozleryeri.org Sitesi Varsayılan Görseli

Sokrates Sözleri

Sokrates Sözleri sayfamızda, ahlak felsefesinin yapı taşı olarak kabul edilen, Sokrates’in özlü sözleri ve sokrates’in savunması yer alır..


Okuduklarınızı ve duyduklarınızı değil, kendi öz düşüncelerinizi, kendi içinizde olup bitenleri söyleyin. Başkalarının ağaçlarından meyve yeme alışkanlığından sıyrılarak, kendi bahçenizin fidanlarını yetiştirin. İşte o zaman, meyve yemenin zevkini tadacaksınız.

Bütün sözlerinizi ve hareketlerinizi övenleri değil; hatalarınızı nazikçe eleştirenleri sadık kabul edin.

Bilgi büyük bir güçtür ancak, bilgelik bu gücün kullanılması, hayata uygulanması ve başkalarına aktarılmasıdır. Diğer bir söylem ile bilgelik, tümüyle nesnel olan “bilgi” ile öznel sayılabilen erdem”in birleşiminden oluşan olgunluk ve insanın öz varlığını bilmesinden doğan bir içsel aydınlıktır.

Hayret etmek bir filozofun hissidir ve felsefe hayret etmekle başlar.

Bir toplum ahlak ve hukuk içinde olmadığı zaman, vatandaşlar kendilerini bir çıkmaz içinde bulurlar. İnsanlar ya ahlaki değer yargılarını veya hukuka olan saygılarını yitirirler.

İyimser bir insan ayakkabıları çalınınca ayaklarım var diyebilen insandır.

Bir insanın onsuz yapabileceği ne kadar çok şey vardır.

Ne pahasına olursa olsun evlenin. Karınız iyi çıkarsa mutlu olursunuz,yok fena çıkarsa o zaman da filozof olursunuz.

Sadece bir iyi vardır, bilgi; ve sadece bir kötü vardır, cehalet.

Tüm insanların ruhları ölümsüzdür ama dürüst olanların ruhları hem ölümsüz hem de ilahidir.

Eğitim, kıvılcımla ateş yakmaktır, boş bir kabı doldurmak değildir.

Kimse biIe biIe kötü değiIdir. Her kötüIük, yanIış yargıIar ve yanIış düşünceIer, biIgi sanıIan biIgisizIikten doğar.

Ne kadar az şey istiyorsan, o kadar Tanrı’ya yakınsın!

Savaşlarda çok kez görülür, bir kimse silahlarını atmakla, kendini kovalayanlardan aman dilemekle kurtulabilir ölümden.

Yeşillikler toprağın çirkinliklerini kapattığı gibi, tatlı söz de insanların kusurlarını örter.

Tek gerçek bilgelik hiçbir şey bilmediğinizi bilmektir.

Ey Atinalılar! Beni dinsizlikle suçluyorsunuz; oysa bilgisizlik daha büyük bir günah değil midir?

Cahil insan kendinin bile düşmanı iken, başkasına dost olması nasıl beklenir

Bir şey, Tanrı emrettiği için mi doğrudur; yoksa doğru olduğu için mi Tanrı onu emreder?

Ben bilmediğimi bildiğim için, diğer insanlardan daha akıllıyım.

Kimseye hiçbir şey öğretemem, sadece onların düşünmelerini sağlayabilirim.

Sorgulanmamış bir hayat, yaşanmaya değmez.

Dürüst bir insan daima çocuk kalır.

Bir şeyleri değiştirmek isteyen insan önce kendisinden başlamalıdır.

İnsanlar her zaman her yerde acıkmışlardır ama her zaman her yerde erdemli olmamışlardır.

Kendini bulmak istiyorsan, kendin için düşün.

Endişelerinizden kurtulmak istiyorsanız, yaşamaktan en çok korktuğunuz şeyin bir gün başınıza geleceğini kabul edin.

En faziletli insan, ruhen yükselmeye çalışan, en mutlu insan da yükseldiğini duyandır.

Bir yargıç, iyi niyetle dinlemeli, akıllıca karşılık vermeli, sağlıklı düşünmeli, tarafsızca karar vermelidir.

Kadın erkekle bir kez eşit hale getirildi mi, artık ondan üstün olur.

Kötü insanlar yiyip içmek için yaşarlar. İyi insanlar ise yaşamak için yiyip içerler.

Maddi hayat bir derttir ve yalandır. Bu yüzden maddi hayatın yok edilmesi bir mutluluktur ve biz bunu dilemeliyiz.

Ben onlardan daha bilginim, çünkü onlar hiçbir şey bilmedikleri halde bildiklerini sanıyorlar, ben ise bilmiyorum ama, bildiğimi de sanmıyorum, demek ki ben onlardan daha bilgiliyim, çünkü bilmediklerimi bildiğimi sanmıyorum.

Tokgözlülük doğal zenginliktir; lüks ise yapay yoksulluk.

Yalnız işsiz olanlar değil, daha iyi işler yapabilecek olanlar da başıboştur.

İnsan ruhunun üstlendiği veya katlandığı her şey, bilgeliğin rehberliği altında olduğu zaman mutluluğa sağduyudan yoksun kaldığında da, felakete götürür.

Değişimin sırrı, eski ile savaşmak değil, tüm enerjini yeniyi inşa etmeye odaklamaktır.

Güvendikçe yenildim, yenildikçe değiştim.

Hayattan uzaklaştığımız ölçüde gerçeğe yaklaşırız.

Eğitimin pahalı olduğunu düşünüyorsanız, cehaletin bedelini hesaplayın.

Atlar at olarak doğar; insanlar insan olarak doğmaz, insan olunur.

Devletler kanunla değil, ahlakla daha iyi yönetilir.


Sokratesin Savunması

M. Ö. yaşamış olan Yunan felsefesinin öncülerinden sayılan Sokrates, aynı zamanda ahlak felsefesinin de kurucusudur. Ardında yazılı hiçbir eser bırakmayan Sokrates’in öğretileri, öğrencisi olan Platon ve Sokrates’i ilerleyen zamanlarda takip eden Ksenophon, Aristophanes tarafından zamana taşınır. Onun yaşamı, düşünceleri ve felsefesi hep bu kişiler aracılığıyla felsefe dünyasında yer edinmiştir..

Sokrates, öğrencisi Platon tarafından olumlu yönlerle tanıtılıyor olsa da bazı kişiler tarafından olumsuz bir şekilde değerlendirilmiştir. Bu da o dönemde bile bakış açısının ne denli önemli olduğunun bir göstergesi olarak görülebilir. Yine de Sokrates, felsefe dünyasının “yapı taşı” olarak kabul edilir. Sorgulama, eleştirme, otoriteye karşı aldığı tutum, her türlü edinilmiş bilgiyi inkar yöntemi Sokrates’le var olmuştur. Bu açılardan Sokrates’in yeri felsefe için görmezlikten gelinemez.

Sokrates, daha çok M.Ö. 399 yılında hakkında açılan dava aracılığıyla adını duyurmuştur. Sokrates, şehrin tanrılarına inanmayarak onların yerine başka tanrılar koyması ve gençleri yoldan çıkarması gerekçeleriyle suçlanır.


Platon tarafından kaleme alınan, çoğunluğunun Sokrates’in konuşmalarından oluşan eser de Sokrates, bilge olarak geçinen kişilerden farklı olarak, hiçbir şey bilmediğini bilir; tam da bu noktada o kişilerden daha bilge olduğunu ispatlar. Burada Sokrates’in söylemeye çalıştığı kişinin kendini bilmesinin önemine vurgu yapmasıdır. Hiçbir şey bilmediğinin bilincinde olan Sokrates, birçok şey bildiğini sanan insanlardan daha ileri bir nokta da durmaktadır. Sokrates’in Savunması, bunu ispatlamak için yazılmıştır adeta. Sokrates, bilginin bulunmaktan çok hep aranması gereken bir şey olduğunun kanaatindedir. İnsanların bilgiye sahip olduklarını sandıklarını, aslında sahip olmadıklarını vurguluyordu Sokrates.

Felsefenin başat özelliği olan sorgulama Sokrates’in de en önemli özelliğidir. Sorgulama yoluyla çözümü, karşısındaki insana buldurtan Sokrates, bu yolla aslında bilgisizliğinin de farkında olduğunu bilir. Sorgulamak zaten bilgiye ulaşmak için vardır. Ona göre her şeyi bilen tek varlık Tanrı’dır.

Kendini tanı temeline dayanan Sokrates’in felsefesi bu nedenle insana kendini buldurmasına yöneliktir.

Hakkında ortaya atılan iddiaların asılsız olduğunu söyleyen Sokrates, geri adım atmayarak da kendini ölümle kutsar. Zaten ona göre böyle asılsız suçlamalarla yargılanmak ve kendini hak etmediği suçlamalarla yargılayanlar arasında yaşamaktansa ölümün daha iyi olacağını savunur.

Suçlamalar üzerine yapılan konuşma, Ceza üzerine yapılan konuşma, Mahkeme üyelerine yönelik yapılan konuşma olmak üzere üç bölümden oluşan eserde ön plana çıkarılması gerekilen en önemli nokta Sokrates’in kendini yargılayanlar karşısında aldığı tutum olmalıdır. Sokrates, ölümle yargılanacağını bilse de kahramanca bir tavır sergileyip kendi doğrularından, düşüncelerinden vazgeçmemiş; asılsız suçlamalara, erdemsizliğe başkaldırmıştır. O zaten 70 yaşında ölüme yakın bir insandır. Yaşayacağını yaşamıştır, daha fazla yaşamak için doğrularını inkar etmesinin bir anlamı yoktur. Onun ölüme karşı durmaması, kendi düşünce ve değerlerine aykırı bir tutum sergilemediği olarak yorumlanmaktadır. Sokrates baldıran zehirini kendi isteğiyle içerek hayatına son vermiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir