guzelsozleryeri.org Sitesi Varsayılan Görseli

Deneme Türleri ve Özellikleri

Sayfamızda Deneme türleri hakkında tüm bilgileri bulabilirsiniz..Deneme nedir, deneme nasıl yazılır..denemeye dair konular yer alır

Bir yazarın çeşitli konularda, kendi düşüncelerini kendi kendine konuşur gibi anlattığı iddiasız düşünce yazısıdır. Kendine özgülük denemenin en belirgin özelliğidir.

Deneme türünde yazar, “Ben nasıl farklıysam, yazım da düşüncelerim de dilim de

farklı olur; beğenirsen okursun“ anlayışı içindedir.

Batı’da deneme yazarları arasında en güçlü sanatçı, aynı zamanda bu türün 
kurucusu olan 16. yüzyıl Fransız sanatçısı Montaigne (Monteyn)’dir.
İngiliz yazar Bacon (Beykın) da önemli deneme yazarlarındandır. 
Bunun yanı sıra Eliot, Alain, Gide’nin denemeleri vardır.
Suut Kemal Yetkin, Ahmet Hamdi Tanpınar, Nurullah Ataç, Sabahattin Eyüboğlu,
Cemil Meriç Mehmet Kaplan edebiyatımızda deneme türünün önde gelen isimleridir.

DENEME NASIL YAZILIR

Denemelerde yazar herhangi bir konudaki görüşlerini kesin kurallara varmadan, kanıtlamaya kalkmadan, okuyucuyu inanmaya zorlamadan anlatır.
Deneme, kişinin kendi dışındaki varlıklarla herhangi bir konuda gerçek ya da 

hayalî olarak girdiği diyalogun ürünüdür.
Denemeler tek bir konuyu rahat ve akıcı bir biçimde ele alan, çoğu kez yazarının 
kişisel bakış açısı ve deneyimini aktaran orta uzunluktaki edebî metinlerdir.
Konuların kişisel bir anlayışla işlenmesi; çeşitli sanatçıların aynı konudaki değişik 
fikir, zevk ve inanışlarını yansıtması bakımından bu tür önemlidir.
Denemeye özgü belirli bir konu yoktur. Konu özgürce seçilir.
Her şey denemenin konusu olabilir. Yeter ki yazarın o konuda bir birikimi olsun. 
Ancak denemeler daha çok her devrin, her ulusun insanını ilgilendiren konularda yazılır.
Denemelerde diğer fikir yazılarından farklı olarak aşk, dostluk, iyilik, güzellik, 

ahlak, sevinç, kültür, yiğitlik gibi daha çok soyut ama kalıcı ve evrensel konular işlenir.TÜRK EDEBİYATINDA DENEME

Türk edebiyatında ilk deneme kitapları arasında Ahmet Haşim’in Bize Göre (1928), Gurebahanei Laklakan (1928); Ahmet Rasim’in pek çok yazısı; Mahmut Sadık’ın 

Takvimden Yapraklar (1912);

Refik Halit Karay’ın Bir Avuç Saçma (1939), Bir İçim Su (1931), İlk Adım (1941), 

Üç Nesil Üç Hayat (1943), Makyajlı Kadın (1943), Tanrıya Şikâyet (1944); 

Falih Rıfkı Atay’ın Eski Saat (1933),Niçin Kurtulmak (1953), Çile (1955),

 İnanç (1965), Pazar Konuşmaları (1966), 

Kurtuluş (1966), Bayrak (1970) gibi kitaplarını saymak mümkündür.